TEKST: Ada Ćeremida
DATUM OBJAVE: 8.9.2026.
Dok Pariz ulazi u sedmicu u kojoj dizajn preuzima grad, jedan od prvih projekata koji gledamo doslovno je izrastao iz historije Grand Palaisa.
Svake jeseni pratimo trenutak kada se Pariz na nekoliko dana počne posmatrati malo drugačije. Ne samo kroz nove kolekcije namještaja i rasvjete, nego kroz izloge, galerije, historijske zgrade, male studije i instalacije koje se pojave tamo gdje ih možda najmanje očekujemo.
Ove godine taj period počinje 10. septembra, i to dvostruko. Maison&Objet traje od 10. do 14. septembra, dok se Paris Design Week od 10. do 19. septembra širi kroz grad, pretvarajući stotine pariških lokacija u privremene izložbene i dizajnerske prostore.
Zato ćemo narednih dana gledati Pariz malo pažljivije. Od velikih novih lansiranja do projekata koji nam mogu dati ideju o tome šta ćemo narednih mjeseci gledati u interijerima, ovo je jedna od onih sedmica kada se dosta toga pojavi gotovo istovremeno.
A jedan od prvih projekata koji je već privukao našu pažnju dolazi iz Grand Palaisa, gdje je pariški kolektiv Uchronia za ovu priliku osmislio monumentalnu instalaciju Le Grand Bouquet.
I nije riječ samo o tome da su u historijski prostor postavili ogroman cvijet.
Kada je Uchronia dobila Rotonde d’Antin kao prostor za intervenciju, ideja nije bila napraviti objekt koji će jednostavno stati u sredinu sale. Osnivač studija Julien Sebban govori o projektu kao nečemu što je trebalo nastati iz samog prostora.
Zato su krenuli od detalja koji su već bili tu: cvjetnog motiva u mozaiku poda, biljnih ornamenata na lukovima i kružne geometrije rotonde. Sve su ih povećali, pojednostavili i preveli u savremeni jezik dok nisu dobili golemi cvijet čije latice djeluju kao nastavak historijskog interijera.
To je vjerovatno i najzanimljiviji dio cijelog projekta. Grand Palais nije korišten samo kao lijepa pozadina za novu instalaciju. Njegova arhitektura postala je nacrt.
Latice prate kružno kretanje prostorije, dok se cijela forma vertikalno otvara prema monumentalnoj visini rotonde. U podnožju su kružne sjedeće forme pa instalacija ne funkcionira samo kao objekt koji se posmatra, nego kao prostor u kojem se može boraviti.
Možda je najbolje objašnjenje odnosa Maison&Objet i Paris Design Weeka upravo ono što ćemo gledati od 10. septembra.
Dok se Maison&Objet održava u Paris Nord Villepinte i okuplja međunarodne brendove, proizvođače, dizajnere i nova lansiranja, Paris Design Week uzima istu energiju i raznosi je po gradu. Galerije, concept storeovi, muzeji, historijski objekti i studiji postaju dio programa, a ove godine organizatori ponovo stavljaju veliki fokus na mlade autore, collectible design i intervencije unutar pariške arhitekture.
Grand Palais je zato dobar početak priče.
Umjesto neutralnog izložbenog prostora imamo zgradu čiji se postojeći ornament doslovno koristi kao polazište za novi komad dizajna. I baš taj odnos starog Pariza i potpuno savremenih intervencija djeluje kao jedna od stvari koje ćemo ove godine viđati češće.
Uchronia svoj projekt širi i izvan glavne instalacije. Na Square Jean Perrin, ispred Grand Palaisa, pojavljuje se Équilibres Éphémères, serija voluminoznih inflatable formi, dok će Boutique design et métiers d’art imati selekciju keramike, rasvjete, tekstila, namještaja i dodataka iz istog kreativnog svijeta. Program traje od 11. do 20. septembra.
Tako jedan cvijet zapravo postaje čitav mali dizajnerski univerzum unutar i oko Grand Palaisa.
Nama je, međutim, možda još zanimljivije ono što tek slijedi. Paris Design Week traje deset dana, Maison&Objet počinje istog datuma, a prve instalacije i kolekcije tek počinju izlaziti.
Zato ovaj Grand Bouquet možemo posmatrati kao naš prvi bookmark za Pariz ovog septembra. Sljedećih dana tražimo šta još vrijedi sačuvati.
TEKST: Ada Ćeremida
Prije gotovo jednog stoljeća Aino Aalto je s putovanja po Evropi donijela tekstil koji će postati dio Artekovog vizuelnog jezika, a sada Zebra prvi put stiže u novoj paleti.
Zebra print i Alvar Aalto možda nisu kombinacija koju biste instinktivno spojili, ali upravo je taj kontrast jedan od razloga zbog kojih je ovaj tekstil gotovo devedeset godina ostao tako prepoznatljiv. Aino Aalto susrela ga je tokom putovanja Evropom 1930-ih, a nekoliko godina poslije već se pojavljivao na Aalto namještaju i u prvoj Artekovoj trgovini u Helsinkiju. Danas je crno-bijela Zebra praktično dio vizuelnog arhiva brenda.
Ono što se mijenja 3. septembra jeste boja: Artek prvi put predstavlja alternativu originalu, u toploj smeđoj i bijeloj kombinaciji. I ako nas pitate, nova verzija dosta dobro pokazuje koliko jedan gotovo stoljeće star uzorak još uvijek može djelovati relevantno.
Priča je zanimljiva i zato što Zebra nije nastala kao još jedan Alvar Aalto dizajn. Aino Aalto susrela je tekstil na svojim evropskim putovanjima tokom 1930-ih, a Artekovi arhivi bilježe da je 1935. tkaninu kupila u ciriškom design emporiumu Wohnbedarf. Novija istraživanja idu još dalje: porijeklo tekstila vodi prema Lyonu krajem 1920-ih, a smatra se jednim od najranijih, vjerovatno i prvim poznatim primjerom tkanog tekstila dizajniranog da reproducira šare zebrine kože. Na Aalto namještaju pojavio se već 1934., a do otvaranja prve Artek trgovine 1936. Zebra je već bila dio načina na koji je kompanija predstavljala moderni interijer.
To je i dobar podsjetnik koliko je Aino bila važna za estetiku Arteka. Bila je arhitektica i dizajnerica, suosnivačica kompanije, njen prvi Design Director, a kasnije i Managing Director. Uz Alvara je oblikovala ne samo pojedinačne predmete nego i širu ideju o tome kako moderan dom treba izgledati i funkcionisati.
Kada danas pomislimo na Alvara Aalta, vjerovatno prvo vidimo savijenu brezu, Stool 60 i organske linije koje su postale gotovo sinonim za finski modernizam. Aalto je namještaj počeo razvijati kao nastavak arhitektonskog razmišljanja, a upravo su eksperimenti sa savijanjem lokalne breze ponudili topliju alternativu hladnijoj estetici čelika koja je obilježavala dio evropskog modernizma.
Zebra tu sliku čini mnogo zanimljivijom. Grafička, pomalo divlja i gotovo modna, ona pokazuje da Artekovi interijeri 1930-ih nisu bili sterilni prostori ispunjeni samo svijetlim drvetom. Uzorak je donosio kontrast i humor, naročito na komadima poput čuvenog Armchair 400 “Tank”, s kojim je tokom decenija postao posebno povezan.
Crno-bijela verzija ostaje ona koju ćete odmah prepoznati, ali nova smeđa i bijela kombinacija mijenja karakter uzorka bez pokušaja da ga učini manje upečatljivim. Kontrast je mekši, a uz tamnije drvo, krem tonove, vunu i neutralne tepihe djeluje gotovo prirodnije nego original.
Na novim fotografijama posebno dobro funkcionira na Aalto komadima s toplijom završnom obradom drveta: i dalje imate grafiku Zebra printa, ali bez vrlo oštrog crno-bijelog efekta. To je ona vrsta male intervencije u arhivski dizajn koja ne pokušava modernizirati klasik pod svaku cijenu. Umjesto toga, pokazuje koliko je dobra originalna ideja bila fleksibilna od samog početka.
Sam tekstil izrađen je tehnikom dvostrukog jacquard tkanja, a sastav uključuje vunu, pamuk i poliester, što mu daje dovoljno strukture i otpornosti za tapaciranje namještaja, ali i za manje kućne dodatke.
Tu Zebra priča zapravo dolazi puni krug. Artek su 1935. u Helsinkiju osnovali Aino i Alvar Aalto, Maire Gullichsen i Nils-Gustav Hahl, a njihova ambicija od početka je bila veća od proizvodnje namještaja. Željeli su promovirati novu kulturu stanovanja kroz dizajn, umjetnost, arhitekturu i izložbe, što objašnjava i samo ime Artek, spoj riječi art i technology.
Prva trgovina otvorena je na Fabianinkatu 1936. i funkcionisala je gotovo kao kulturni prostor u kojem se moglo vidjeti kako izgleda njihov prijedlog modernog života. Devedeset godina kasnije Artek se toj ideji vraća i kroz izložbu The Making of Modern Living u svom helsinškom Artek 2nd Cycle prostoru, gdje su vintage komadi, arhivski materijali i postav inspirisani upravo originalnom trgovinom. Izložba traje od 25. augusta do 25. septembra 2026., taman kao pozadina za ponovno otvaranje priče o Zebri.
Nova brown and white Zebra verzija bit će dostupna od 3. septembra 2026., kao presvlaka za Aalto komade i kroz odabrane lifestyle dodatke, dok klasična crno-bijela ostaje dio kolekcije. I možda je upravo to najbolji način za obilježiti dizajn koji traje skoro cijelo stoljeće: ne izmisliti ga ponovo, nego pokazati koliko malo mu je potrebno da ponovo izgleda potpuno savremeno.
Prvi otkrijte najnovije trendove, ekskluzivne vijesti, najbolje shopping preporuke i pogled u backstage priče!
