TEKST: Ada Ćeremida
DATUM OBJAVE: 5.3.2026.
Postoje brendovi koji grade proizvode i postoje oni koji grade kontekst. GAZZDA već godinama pripada ovoj drugoj kategoriji, ne samo kao proizvođač namještaja, već kao jedan od ključnih nosilaca savremenog bosanskohercegovačkog dizajna.
U trenutku kada pokrećemo Bonjour.DESIGN, platformu posvećenu arhitekturi, interijeru i produkt dizajnu, činilo se prirodnim započeti upravo ovdje sa Salihom Teskeredžićem, suosnivačem GAZZDE i autorom brojnih komada koji su definisali njegov identitet.
Njihova najnovija fotelja, Aska, predstavljena u Parizu i Milanu, nije samo novi proizvod u kolekciji. Ona je kontinuitet jedne dizajnerske filozofije koja balansira između tradicije i savremenosti, zanata i precizne proporcije, emocije i racionalne konstrukcije.
Zato smo zamolili Saliha da nas povede kroz proces njenog nastanka, ali i kroz širi kontekst u kojem danas djeluje bosanskohercegovačka produkt scena.
Aska Lounge Chair je komad iza kojeg stoji proces koji objedinjuje akademsko iskustvo, dugogodišnji rad sa drvetom i jasnu dizajnersku poziciju.
U razgovoru, Salih Teskeredžić govori nam o razvoju bosanskohercegovačke produkt scene, o međunarodnom kontekstu predstavljanja brenda te o skulpturalnom odnosu prema drvetu koji oblikuje estetiku GAZZDE.
Kao profesor i mentor generacijama mladih dizajnera, kako vidite današnji trenutak bosanskohercegovačke produkt dizajn scene?
Gdje u tom kontekstu pozicionirate GAZZDA brend danas?
Produkt dizajn, kao dio kreativne industrije, direktno je povezan s razvojem industrijske i zanatske proizvodnje. To je ujedno i područje djelovanja mladih produkt dizajnera koji se obrazuju uglavnom na Odsjeku za produkt dizajn Akademije likovnih umjetnosti u Sarajevu. Paleta djelovanja je široka, od industrije namještaja, unikatne proizvodnje, mode itd.
Ako analiziramo proizvodnju u Bosni i Hercegovini, često čujemo podatak da je industrija namještaja jedna od rijetkih izvozno suficitarnih grana, što već mnogo govori o perspektivi i uspjehu tog sektora. Kao izvozno orijentirana industrija, proizvodnja namještaja je jedna od rijetkih industrijskih grana koja je ponudila uspješne komercijalne proizvode na svjetskom tržištu.
Iz tog razloga mnogi dizajneri danas djeluju u toj industriji na različite načine. Tako je i uloga produkt dizajna u afirmaciji industrije namještaja i njenom brendiranju bila odlučujuća u periodu od 2010. godine do danas.
U tom relativno kratkom vremenu formiran je prepoznatljiv nukleus bosanskohercegovačke proizvodnje namještaja zasnovan na originalnim dizajnerskim konceptima u kompanijama Artisan iz Tešnja, Rukotvorine (Zanat) iz Konjica te sarajevskom brendu GAZZDA, koji su na svojevrstan način utrli put BiH dizajnu na evropsku scenu.
Navedene kompanije, kao i brend GAZZDA, prepoznate su kroz originalni dizajn i ujedno predstavljaju jednu vrstu kreativne matrice koja se može primijeniti u mnoštvu drugih proizvodnih djelatnosti. Proizvod koji nudi dodanu vrijednost kroz kreativnost dizajnera konkurentan je i nalazi se u višem cjenovnom segmentu na zahtjevnom evropskom i svjetskom tržištu.
U tom kontekstu, brend GAZZDA razvijao se svojim prepoznatljivim purističkim dizajnerskim konceptom baziranim na “domaćem dizajnu”, s jasnim stavom i minimalističkim izrazom, kao jedan od najprepoznatljivijih brendova BiH industrije namještaja u ovom dijelu Evrope.
Kao profesor i mentor generacijama studenata, nastojao sam uključiti dizajnere, alumnije naše Akademije, u živ i pulsirajući dizajnerski proces kreiranja brenda. Već godinama okosnicu dizajn tima u GAZZDA-i čine moji bivši studenti s ALU, danas produkt dizajneri: Mustafa Čohadžić, Berin Spahić, Elvira Ćosić te grafički dizajner i fotograf Adi Kubur.
To je ujedno i svojevrsni fenomen brenda GAZZDA, orijentacija na „domaće dizajnerske snage“, alumnije Akademije likovnih umjetnosti u Sarajevu. Na taj način otvoren je prostor djelovanja mladih kreativnih profesionalaca obrazovanih u BiH, koji danas djeluju unutar savremene evropske dizajnerske scene. Iz te perspektive, to možemo nazvati i „originalnim BiH proizvodom“.
Aska je predstavljena na sajmovima u Parizu i Milanu.
Šta vam je to iskustvo pokazalo o mjestu koje bosanskohercegovački dizajn danas zauzima na međunarodnoj sceni?
Izlaganje na sajmovima u Parizu bilo je izuzetno pozitivno iskustvo predstavljanja ovog proizvoda međunarodnoj dizajnerskoj publici. Meni kao dizajneru bio je izazov ponuditi vlastitu interpretaciju tradicionalnog dizajnerskog klasika koji je u svojoj verziji proizvodio Šipad, a dizajnirao profesor Zdenko Praskač.
Fotelja Aska svojevrsni je omaž ovčici Aski iz priče Aska i vuk našeg pisca Ive Andrića, koja svojom igrom očarava vuka i odgađa vlastitu sudbinu. Slično liku Šeherzade iz zbirke Hiljadu i jedna noć, koja pripovijedanjem simbolizira moć umjetničkog izraza, Aska utjelovljuje ideju kreativnosti kao sredstva transformacije stvarnosti.
Vaš odnos prema drvetu često se opisuje kao gotovo skulpturalan. Kako je taj pristup oblikovao razvoj Aske, posebno u načinu na koji su omekšane linije i proporcije okvira?
Estetika GAZZDA namještaja odraz je filozofije brenda. Ona uključuje prepoznatljive dizajnerske elemente bazirane na minimalističkoj formi i racionalnom odnosu prema upotrebi materijala, prvenstveno masivnog drveta, uz naglašene elemente lakoće, transparentnosti i taktilnosti prirodnog materijala.
Tako oblikovan namještaj predstavlja spoj tradicionalne stolarske tradicije i savremene visoke tehnologije. Aska je prepoznatljiv proizvod GAZZDA estetike, ali i reminiscencija klasične tipologije fotelje oblikovane laganim konstruktivnim elementima drvenog masiva, s lebdećom „školjkom“ sjedišta i naslona na toj konstrukciji.
Mekoća oblikovanih elemenata naglašava prirodnost materijala i poziva na taktilni kontakt s drvenim naslonjačima. Skulpturalnost fotelje Aska svakako je u fokusu; dizajnerska ambicija slijedi moto oblikovanja proizvoda s kojim se emotivno identificiramo, na kojem udobno sjedimo i na kojem se rado opuštamo.
Naglašeni stolarski spojevi su, s jedne strane, konstruktivno rješenje na klasičan stolarski način, a s druge strane naglašeni estetski detalj spoj noge s rukonaslonom realiziran drvenom kajlom u drugoj boji drveta. Ta igra “konstruktivnog i estetskog” kreativni je spoj tradicionalnog zanatskog rada i modernog oblikovanja s jednim od najljepših prirodnih materijala drvetom.
TEKST: Ada Ćeremida
Dok Pariz ulazi u sedmicu u kojoj dizajn preuzima grad, jedan od prvih projekata koji gledamo doslovno je izrastao iz historije Grand Palaisa.
Svake jeseni pratimo trenutak kada se Pariz na nekoliko dana počne posmatrati malo drugačije. Ne samo kroz nove kolekcije namještaja i rasvjete, nego kroz izloge, galerije, historijske zgrade, male studije i instalacije koje se pojave tamo gdje ih možda najmanje očekujemo.
Ove godine taj period počinje 10. septembra, i to dvostruko. Maison&Objet traje od 10. do 14. septembra, dok se Paris Design Week od 10. do 19. septembra širi kroz grad, pretvarajući stotine pariških lokacija u privremene izložbene i dizajnerske prostore.
Zato ćemo narednih dana gledati Pariz malo pažljivije. Od velikih novih lansiranja do projekata koji nam mogu dati ideju o tome šta ćemo narednih mjeseci gledati u interijerima, ovo je jedna od onih sedmica kada se dosta toga pojavi gotovo istovremeno.
A jedan od prvih projekata koji je već privukao našu pažnju dolazi iz Grand Palaisa, gdje je pariški kolektiv Uchronia za ovu priliku osmislio monumentalnu instalaciju Le Grand Bouquet.
I nije riječ samo o tome da su u historijski prostor postavili ogroman cvijet.
Kada je Uchronia dobila Rotonde d’Antin kao prostor za intervenciju, ideja nije bila napraviti objekt koji će jednostavno stati u sredinu sale. Osnivač studija Julien Sebban govori o projektu kao nečemu što je trebalo nastati iz samog prostora.
Zato su krenuli od detalja koji su već bili tu: cvjetnog motiva u mozaiku poda, biljnih ornamenata na lukovima i kružne geometrije rotonde. Sve su ih povećali, pojednostavili i preveli u savremeni jezik dok nisu dobili golemi cvijet čije latice djeluju kao nastavak historijskog interijera.
To je vjerovatno i najzanimljiviji dio cijelog projekta. Grand Palais nije korišten samo kao lijepa pozadina za novu instalaciju. Njegova arhitektura postala je nacrt.
Latice prate kružno kretanje prostorije, dok se cijela forma vertikalno otvara prema monumentalnoj visini rotonde. U podnožju su kružne sjedeće forme pa instalacija ne funkcionira samo kao objekt koji se posmatra, nego kao prostor u kojem se može boraviti.
Možda je najbolje objašnjenje odnosa Maison&Objet i Paris Design Weeka upravo ono što ćemo gledati od 10. septembra.
Dok se Maison&Objet održava u Paris Nord Villepinte i okuplja međunarodne brendove, proizvođače, dizajnere i nova lansiranja, Paris Design Week uzima istu energiju i raznosi je po gradu. Galerije, concept storeovi, muzeji, historijski objekti i studiji postaju dio programa, a ove godine organizatori ponovo stavljaju veliki fokus na mlade autore, collectible design i intervencije unutar pariške arhitekture.
Grand Palais je zato dobar početak priče.
Umjesto neutralnog izložbenog prostora imamo zgradu čiji se postojeći ornament doslovno koristi kao polazište za novi komad dizajna. I baš taj odnos starog Pariza i potpuno savremenih intervencija djeluje kao jedna od stvari koje ćemo ove godine viđati češće.
Uchronia svoj projekt širi i izvan glavne instalacije. Na Square Jean Perrin, ispred Grand Palaisa, pojavljuje se Équilibres Éphémères, serija voluminoznih inflatable formi, dok će Boutique design et métiers d’art imati selekciju keramike, rasvjete, tekstila, namještaja i dodataka iz istog kreativnog svijeta. Program traje od 11. do 20. septembra.
Tako jedan cvijet zapravo postaje čitav mali dizajnerski univerzum unutar i oko Grand Palaisa.
Nama je, međutim, možda još zanimljivije ono što tek slijedi. Paris Design Week traje deset dana, Maison&Objet počinje istog datuma, a prve instalacije i kolekcije tek počinju izlaziti.
Zato ovaj Grand Bouquet možemo posmatrati kao naš prvi bookmark za Pariz ovog septembra. Sljedećih dana tražimo šta još vrijedi sačuvati.
Prvi otkrijte najnovije trendove, ekskluzivne vijesti, najbolje shopping preporuke i pogled u backstage priče!
